سفره‌های رنگ باخته کارگران و مایحتاجی که حذف می‌شود/ از رشد قیمت نان تا تخم‌مرغ ۸۰۰ هزار تومانی!
به گزارش خبرنگار تابناک از استان تهران، سبد معیشت یک خانواده چهارنفره تهرانی ۴۲.۹ میلیون تومان برآورد شده، اما حداقل مزد ماهانه یک کارگر حدود ۱۶.۶ میلیون تومان است. این شکاف ۲۶ میلیون تومانی، هر ماه عمیق‌تر می‌شود.
تورم اجاره در پایتخت به ۳۲ درصد رسیده و هزینه اجاره یک واحد ۵۰ متری، از کل دستمزد ماهانه یک کارگر بیشتر است. گزارش «تابناک» بررسی می‌کند چرا ۸۰ درصد مردم نگران معیشت بوده و سفره‌شان هر روز کوچک‌تر می‌شود.
گزارش میدانی «تابناک» از بازار تهران نشان می‌دهد فاصله میان دستمزد و سبد معیشت خانوار به نقطه‌ای رسیده که بسیاری از خانواده‌ها خرید اقلام اساسی را به حداقل رسانده‌اند؛ برخی تنها یک وعده غذا در روز می‌خورند.
در نانوایی سنگکی محله‌ای در جنوب تهران، پیرمردی از صف بیرون می‌آید. نان سنگک را که قبلاً چند هزار تومان می‌خرید، حالا باید ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان بپردازد. لواش که نان ارزان سفره‌های کم‌درآمد بود، از ۱۳۵۰ تومان به ۲۷۰۰ تومان رسیده؛ یعنی دو برابر. این تنها یک قلم از سبدی است که هر روز سنگین‌تر می‌شود.
بر اساس آمار مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه گروه خوراکی‌ها در تیرماه ۱۴۰۵ به ۱۲۸.۷ درصد رسیده است. به زبان ساده، قیمت خوراکی‌ها نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر شده. این ششمین ماه متوالی است که تورم خوراکی‌ها سه‌رقمی می‌ماند.
سفره‌ای که رنگ می‌بازد
در میدان میوه و تره‌بار، قیمت‌ها روایت دیگری دارند. هر کیلو برنج ایرانی بین ۳۹۰ تا ۴۵۰ هزار تومان است. گوشت گوساله مخلوط در میادین شهرداری حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود، اما در بازار آزاد قیمت ران گوسفندی از دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان عبور کرده است.
تخم‌مرغ، این پروتئین ارزان سفره‌ها، حالا در مناطق مختلف تهران بین ۴۶۰ تا ۸۰۰ هزار تومان برای هر شانه قیمت دارد؛ اختلافی نزدیک به ۷۰ درصد تنها بر اساس محله. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد برخی خانواده‌های کم‌درآمد خرید تخم‌مرغ را از سبد خود حذف کرده‌اند.
لبنیات نیز از این قاعده مستثنا نبوده. یک بسته پنیر سفید ۲۱۰ گرمی تنها در فاصله یک ماه، از ۱۰۹ هزار تومان به ۱۳۴ هزار تومان رسیده؛ رشدی ۲۳ درصدی در یک ماه. ماست پرچرب ۲.۷ کیلویی ۴۸ هزار تومان گران‌تر شده است.
ریاضیات تلخ سفره
حداقل دستمزد روزانه یک کارگر در سال ۱۴۰۵، پنج میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریال، یعنی حدود ۵۵۴ هزار تومان است. حالا حساب کنیم:
یک کیلو برنج ایرانی: حداقل ۳۹۰ هزار تومان؛ معادل بیش از ۷۰ درصد دستمزد روزانه. یک کیلو گوشت گوساله: حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان؛ یعنی کارگر باید دو روز و نیم کار کند. یک شانه تخم‌مرغ در گران‌ترین محله تهران: ۸۰۰ هزار تومان؛ یک و نیم روز کار.
یک خانواده چهارنفره تهرانی اگر بخواهد تنها اقلام اساسی را تأمین کند، باید ماهانه چند برابر حداقل دستمزد هزینه کند. سبد معیشت خانوار کارگری در ابتدای سال حدود ۴۲.۹ میلیون تومان برآورد شده بود، در حالی که حداقل مزد پایه ماهانه حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان تعیین شد. این شکاف، هر ماه عمیق‌تر می‌شود.
اجاره مسکن نیز بار سنگین دیگری است. تورم سالانه اجاره در تهران به ۳۲.۳ درصد رسیده. معادل اجاره ماهانه یک واحد ۵۰ متری در خیابان ایران، حدود ۲۲ میلیون تومان است؛ یعنی بیش از حداقل دستمزد ماهانه یک کارگر.
دیگر گوشت نمی‌خریم!
در قصابی محله‌ای در منطقه ۱۹ تهران، قصاب می‌گوید فروش روزانه‌اش نصف شده. مردم می‌آیند، قیمت می‌پرسند، برمی‌گردند. بیشترشان مرغ می‌خرند یا هیچ.
یک فعال کارگری به خبرنگار تابناک می‌گوید: خانواده‌های کارگری به جایی رسیده‌اند که خرید گوشت و لبنیات را حذف کرده‌اند. برخی یک وعده در روز غذا می‌خورند تا بچه‌شان سیر شود.
وعده‌ای که عملی نشد
قرار بود شهریورماه دستمزد کارگران با توجه به تورم بازنگری شود. اکنون شهریور به پایان رسیده و خبری از افزایش مزد نیست. نمایندگان کارگری می‌گویند ماده ۴۱ قانون کار اجازه برگزاری جلسات فوق‌العاده شورای عالی کار را داده، اما این جلسه برگزار نشده است.
در همین حال، معاون اجرایی رئیس‌جمهور اعلام کرده ۸۰ درصد مردم نگران معیشت و گرانی هستند. این نگرانی، در صف نانوایی، در قفسه لبنیات فروشگاه‌ها و در چشم‌های کارگری که حساب می‌کند یک کیلو گوشت چند ساعت از عمرش را می‌خورد، خواندنی است.
گزارش: صلاح اردلان