بویراحمد؛ پایان بازی «بومی و غیربومی»؟
به گزارش خبرنگار تابناک در استان کهگیلویه و بویراحمد، شهرستان بویراحمد، بهعنوان مرکز سیاسی و اداری کهگیلویه و بویراحمد، سالهاست میزبان بخش قابل توجهی از جمعیت دیگر مناطق استان است؛ جمعیتی که بخشی از آنان نه صرفاً برای تحصیل یا اشتغال موقت، بلکه برای زندگی دائمی به یاسوج و دیگر نقاط شهرستان آمدهاند. برخی از این افراد، در طول سالهای مهاجرت، عملاً تمام دارایی، فعالیت اقتصادی، زندگی خانوادگی و آینده خود را به بویراحمد منتقل کردهاند، اما در برخی مناسبات اجتماعی و مدیریتی همچنان با برچسب «غیربومی» مواجه میشوند.
این وضعیت زمانی حساستر میشود که مسئله از روابط اجتماعی فراتر رفته و پای فرصتهای مدیریتی، انتصابات، بهرهمندی از ظرفیتهای شهرستان و حتی ادبیات قومیتی به میان میآید؛ جایی که ممکن است فردی با وجود سالها زندگی در بویراحمد، شناخت کافی از مسائل منطقه و برخورداری از شایستگیهای لازم، همچنان با مرزبندیهایی مواجه شود که ریشه در محل تولد او دارد.
پرسش خبرنگاران در نشست خبری فرماندار بویراحمد درباره جغرافیا، مرزها و تغییرات مدیریتی، در همین بستر قابل فهم است؛ پرسشی که «عباس بهشتیروی»، در پاسخ به آن، تلاش کرد چارچوب متفاوتی از مدیریت شهرستان ارائه کند؛ چارچوبی که محور آن نه وابستگی منطقهای، بلکه شایستگی، همافزایی و نگاه فرامنطقهای است.
«شناخت من از بویراحمد، خانه به خانه است»
بهشتیروی در ابتدای تشریح نگاه خود به مدیریت بویراحمد، بر شناخت عمیق خود از این شهرستان تأکید کرد و گفت: «ما بویراحمد رو میشناسیم و شناختمون نسبت به بویراحمد، شناخت خانه به خانه است، نه شناخت منطقه به منطقه و جغرافیا و مرزبندیهای دیگه.»
این جمله را نمیتوان صرفاً یک توصیف شخصی از شناخت فرماندار نسبت به شهرستان دانست؛ چرا که ادامه سخنان وی نشان میدهد این شناخت را مبنایی برای عبور از تقسیمبندیهای منطقهای میداند.
فرماندار بویراحمد تصریح کرد: «ما سالهای سال خون دل خوردیم و خیلی از این مفاهیم تفرقهانگیز رو بذاریم کنار یا با اون کنار بیایم و بریم به سمت همافزایی.»
بهشتیروی در ادامه، موضوع تفاوت دیدگاهها را نیز از این چارچوب جدا نکرد و گفت: «بزرگوارانی که افتخار همراهی را دارند در حوزههای مدیریتی، بخشی و شهرستانی، هر کدوم در نگاههای خودشون و سلایقی که دارند هموزن با هم به دنبال همافزاییاند.»
وی البته وجود اختلاف سلیقه را طبیعی دانست و تأکید کرد: «اختلاف سلیقهها در نگاه من اینه که ما باید به تفاوتهای فردی احترام بگذاریم و این تفاوتهای فردی به عنوان شاخص اصلی هر فردی است که در حوزه روانشناختی به عنوان یک اصل مهم هست.»
این بخش از سخنان فرماندار، یک نکته کلیدی دارد؛ وی تفاوت افراد را نفی نمیکند، بلکه مسئله را در نحوه تبدیل این تفاوتها به مبنای تصمیمگیری عمومی میبیند.
وقتی «بومی و غیربومی» وارد حقوق عمومی میشود
بهشتیروی در ادامه سخنانش، میان تفاوتهای فردی و الزامات حوزه عمومی تفکیک قائل شد و گفت: «اما در بحث حقوق عمومی نیازمند هست که یک تمرین مجددی با هم داشته باشیم.»
این عبارت را میتوان نقطه اتصال سخنان فرماندار با مسئله بومیگرایی دانست. در جامعهای مانند بویراحمد که طی سالهای گذشته پذیرای جمعیت قابل توجهی از دیگر مناطق استان بوده، تعریف «بومی» و «غیربومی» دیگر موضوعی ساده و صرفاً جغرافیایی نیست.
ممکن است فردی در نقطهای دیگر از استان متولد شده باشد، اما بخش عمده زندگی، سرمایه، فعالیت اقتصادی، تحصیل فرزندان و آینده خانوادگی خود را در بویراحمد بنا کرده باشد. در مقابل، ممکن است فردی صرفاً به دلیل محل تولد، خود را محقتر از دیگران بداند؛ در حالی که از منظر توانمندی و کارآمدی، تفاوتی با سایر شهروندان ندارد.
موضع بهشتیروی در این زمینه صریحتر است. وی در پاسخ به مباحث مطرحشده درباره جغرافیا و مرزها، گفت: «در تغییرات مدیریتی که در شهرستان بویراحمد افتاد ما شش، هفت تا تغییر رو تجربه کردیم... در حوزههای مختلف جغرافیایی.
«بهشتیروی با اشاره به تغییرات مدیریتی و بحثهای مرتبط با جغرافیا و مرزبندیهای منطقهای، تأکید کرد که از این نگاهها عبور کرده و رویکرد مدیریت شهرستان را فرامنطقهای و فراجناحی میداند.»
بخش دیگری از سخنان وی، جهت این «عبور» را روشنتر میکند؛ جایی که میگوید: «هم سیاست دولت اینه، هم سیاست استاندار همینه و هم سیاست من متاثر از استاندار محترم و دولت محترم در سطح شهرستان بویراحمد این خواهد بود.»
«ترکیب مدیریتی، فرامنطقهای و فراجناحی است»
بهشتیروی در ادامه، مهمترین گزاره خود درباره این موضوع را مطرح کرد و گفت: «مصادیق منطقهای با من همخوانی ندارد.»
وی سپس تأکید کرد: «این یک اصل مهم هست که ترکیب مدیریتی و نظامنامه نظارتی در استان کهگیلویه و بویراحمد یک ترکیب فرامنطقهای، فراجناحی است و پردازش و ایجاد فرصت برای همه استعدادهاست.»
این جمله را میتوان اصلیترین بخش پاسخ فرماندار به پرسشهای خبرنگاران درباره مرزبندیهای مدیریتی دانست. وی تلاش دارد «فرامنطقهای بودن» را نه صرفاً به یک شعار، بلکه به شیوهای برای انتخاب و استفاده از ظرفیتهای انسانی تبدیل کند؛ یعنی ملاک اصلی، تعلق جغرافیایی افراد نباشد، بلکه ظرفیت و توانایی آنان در خدمت به شهرستان مورد توجه قرار گیرد.
البته چنین رویکردی زمانی میتواند در عمل معنا پیدا کند که در انتصابات و تقسیم فرصتها نیز قابل مشاهده باشد. به عبارت دیگر، فاصله میان «اعلام عبور از مرزبندیهای منطقهای» و «تحقق واقعی مدیریت فرامنطقهای» را باید در عملکرد مدیریتی سنجید، نه صرفاً در ادبیات مسئولان.
بویراحمد؛ شهرستانی با حقوق خاص، اما نه مرزبندیهای تفرقهانگیز
فرماندار در بخش دیگری از نشست خبری، درباره جذب نیرو، جوانان و بومیگزینی، به جای نفی کامل مفهوم بومیگزینی، میان دو سطح شهرستانی و استانی تفاوت قائل شد.
بهشتیروی گفت: «دو تا حق دارد؛ یک حق شهرستانی دارد که بحث بومیگزینی در اونجا باید رعایت بشود؛ هم در بحث جذب، هم در بحث انتصاب و هم در بحث نقل و انتقال.».
اما بلافاصله اضافه کرد: «در نگاه استانی تعریف بومی، جایگاهش جایگاه استانی هست.»
وی در ادامه نسبت به استفاده از ادبیاتی که میتواند به تشدید اختلافات منطقهای منجر شود، هشدار داد و گفت: «ما از کلمات تفرقهانگیز به عنوان موانع پیشرانهای توسعه افکار عمومی باید بپرهیزیم. ما به دنبال حذف مرزبندیهاییم؛ به این مهم توجه بکنیم.»
این بخش از سخنان فرماندار، نگاه وی را تا حدی از دوگانه ساده «بومی یا غیربومی» جدا میکند. بهشتیروی از یک سو برای شهرستان بویراحمد حقوق و سهم مشخصی در جذب و مدیریت قائل است و از سوی دیگر، هشدار میدهد که این مفهوم نباید به ابزاری برای ایجاد مرزبندی اجتماعی و حذف دیگر شهروندان تبدیل شود.
از «شناخت منطقه» تا «شناخت ظرفیت»
نکته مهم در سخنان بهشتیروی این است که نگاه فرامنطقهای او صرفاً به بحث قومیت یا جغرافیا محدود نمیشود. وی در ابتدای سخنان خود، از ضرورت برخورداری مدیر از «نگاه مدیریت علمی» سخن گفت و تأکید کرد مدیر باید حرکت رو به جلو را تمرین و نهایی کند و در حوزهای که مسئولیت میپذیرد، «آگاهی کامل» و اطلاعات لازم درباره داشتهها و ظرفیتها را داشته باشد.
از همین زاویه، شناخت بویراحمد برای وی صرفاً شناخت جغرافیای شهرستان نیست؛ بلکه شناخت ظرفیتهای انسانی، اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی نیز بخشی از این شناخت محسوب میشود.
وقتی فرماندار میگوید شناختش از بویراحمد «خانه به خانه» است، سپس از همافزایی سخن میگوید و در ادامه ترکیب مدیریتی را «فرامنطقهای و فراجناحی» توصیف میکند، در واقع تلاش دارد یک زنجیره مفهومی ایجاد کند: شناخت عمیق از جامعه، پذیرش تفاوتها، عبور از مرزبندیهای تفرقهانگیز و استفاده از همه استعدادها برای توسعه شهرستان.
آزمون واقعی، در میدان مدیریت
با این حال، سخنان فرماندار را باید بیش از آنکه یک پایانبندی برای بحث «بومی و غیربومی» دانست، آغاز یک آزمون مدیریتی تلقی کرد.
بویراحمد امروز با جامعهای متنوع روبهروست؛ جامعهای که در آن افراد با پیشینههای مختلف، سالهاست در کنار یکدیگر زندگی میکنند و بسیاری از آنان خود را نه مهاجر، بلکه شهروند این شهرستان میدانند. در چنین شرایطی، تداوم ادبیات قومیتی و منطقهای میتواند به جای تبدیل تنوع به سرمایه اجتماعی، آن را به شکاف اجتماعی تبدیل کند.
بهشتیروی در نشست خبری خود تلاش کرد در پاسخ به همین دغدغه، موضعی روشن ارائه دهد: «ما به دنبال حذف مرزبندیهاییم» و مدیریت شهرستان را «فرامنطقهای و فراجناحی» توصیف کرد؛ رویکردی که اگر در میدان عمل نیز استمرار پیدا کند، میتواند ظرفیتهای انسانی بویراحمد را از قید تقسیمبندیهای جغرافیایی آزادتر کند.
اما نقطه مهم ماجرا اینجاست که فرامنطقهای بودن مدیریت زمانی باورپذیر خواهد بود که شهروندان، مدیران و نیروهای متخصص، فارغ از محل تولد و تعلقات منطقهای، فرصت برابر برای اثبات توانایی خود داشته باشند.
بهشتیروی در پاسخ به خبرنگاران، عملاً چنین مسیری را ترسیم کرده است؛ مسیری که در آن، بویراحمد قرار نیست متعلق به یک جغرافیا یا یک گروه خاص باشد، بلکه باید بتواند از تمام ظرفیتهایی که در محدوده آن زندگی میکنند و برای توسعه آن تلاش میکنند، بهره بگیرد.
انتهای پیام/